از طرف ديگر گونه‌هاي زيستي به تدريج نابود مي‌شوند به طوري كه پيش از آن كه بسياري از آنها تشخيص داده شوند ديگر اثري از آنها ديده نخواهد شد. عوامل مختلفي در اين زمينه تأثيرگذار هستند كه از جمله آنها مي‌توان به تغييرات جوي و گرمايش زمين اشاره كرد. اين فاكتورها تا آن حد از اهميت برخوردارند كه به عقيده دانشمندان، گرمايش جهاني زمين مي‌تواند بسيار فراتر از تصورات فعلي آنها موجب از بين‌رفتن تنوع زيستي در سراسر زمين شود. اين بدان معني است كه بشر خيلي قبل‌تر از آن كه بسياري از جانوران و گياهان ناشناخته را شناسايي نمايد بايد از راه دور با آنها خداحافظي هميشگي كند.

دانشمندان هشدار مي‌دهند اگر فرآيند گرمايش زمين با همين روال ادامه داشته باشد تقريبا يك‌سوم از تمامي گونه‌هاي زيستي در سراسر جهان منقرض خواهند شد. اين درحالي است كه دانشمندان، بشر و اقدامات مخرب آن را عامل تسريع فرآيند گرمايش جهاني زمين مي‌دانند. دانشمندان مركز تحقيقات اوضاع جوي و تنوع زيستي آلمان به اين نتيجه رسيده‌اند كه برخلاف تصورات فعلي، وضعيت حياتي گونه‌هاي زيستي در سراسر جهان اصلا خوب نيست. مطالعات دامنه‌دار اين دانشمندان نشان مي‌دهد كه به احتمال فراوان بر سرعت نابودي گونه‌هاي متنوع زيستي افزوده شده است. بر اساس اين پيش‌بيني‌ها تا سال 2080 بيش از 80 درصد از تنوع ژنتيكي موجود در ميان گونه‌هاي مختلف زيستي ناپديد خواهند شد. به عقيده اين دانشمندان تا 70 سال آينده در بسياري از زنجيره‌هاي حياتي، ديگر اثري از تنوع چشمگير گونه‌هاي زيستي نخواهد بود.

در حال حاضر بسياري از مدل‌هاي رايج مربوط به اثرگذاري تغييرات جوي بر محيط‌زيست و زندگي جانوري روي گونه‌هاي شناخته‌شده متمركز هستند، اما اين نبايد باعث شود تصور كنيم بلايي بر سر گونه‌هاي ناشناخته يا كمتر شناخته‌شده نمي‌آيد. هم‌اكنون مشخص شده است كه گروه‌هاي زيادي از ارگانيسم‌هاي زنده كه در ظاهر شباهت زيادي به هم دارند عملا گونه‌هاي متفاوتي هستند كه با گذشت زمان و پيشرفت فناوري‌هاي تشخيصي از يكديگر تفكيك داده مي‌شوند. در علم زيست‌شناسي به اين وضعيت، تنوع نهفته گفته مي‌شود كه تا چند سال پيش نيز در محاسبات و معادلات زيست‌شناسي به حساب نمي‌آمده است. اين دايره نسبتا وسيع شامل گونه‌هايي نيز مي‌شود كه دچار جهش‌ها يا انحرافات ژنتيكي شده‌اند. تنها در چند سال اخير كه روش‌هاي بررسي ژنتيكي ـ مولكولي توسعه چشمگيري يافته‌اند امكان مطالعه دقيق اين دايره فراهم شده است. شمار قابل توجهي از گونه‌هاي زيستي در اين دايره قرار مي‌گيرند. همچون تنوع اكوسيستم‌ها و گونه‌هاي مختلف، اين دسته نيز به عنوان بخش قابل اهميتي از تنوع زيستي جهان به شمار مي‌آيند پس بايد آنها را به حساب آورد. دانشمندان مركز تحقيقات اوضاع جوي و تنوع زيستي آلمان در چند سال اخير مطالعه دقيقي در زمينه تأثيرگذاري گرمايش جهاني بر اين گونه‌ها و ساير گونه‌هاي زيستي انجام داده‌اند. آنها اين خبر نااميدكننده را مي‌دهند كه تا 70 سال ديگر بيش از 80 درصد گونه‌هاي زيستي نابود مي‌شوند. اينها ارقام بزرگ و نگران‌كننده‌اي هستند. دانشمندان اين مركز گونه‌هايي از حشرات آبزي ساكن بخش‌هاي شمالي و مركزي اروپا را به عنوان نمونه انتخاب كرده‌اند و مدلسازي مورد نظرشان را روي آنها انجام داده‌اند. اين 9 گونه هم‌اكنون در قسمت‌هاي بالادستي جريان‌هاي آبي كوهستان‌هاي مرتفع اروپاي شمالي و مركزي زندگي مي‌كنند. در سال‌هاي اخير تحقيقات زيادي روي آنها انجام شده است كه شامل بررسي موشكافانه تنوع نهفته در آنهاست. اين مطالعات نشان مي‌دهد، اگر گرمايش جهاني زمين همان‌طور كه كميته بين‌المللي تغييرات جوي پيش‌بيني كرده است تداوم يابد اين 9 گونه با شرايط محيطي بسيار سختي روبه‌رو خواهند شد و تا سال 2080 تنها در مناطق محدودي از اسكانديناوي و كوهستان‌هاي آلپ مشاهده خواهند شد. اين ضرب‌الاجل زماني بر اساس محاسباتي تعيين شده است كه پايه آنها يك سري معادلات رايانه‌اي است. اگر دماي جوي اروپا تنها 2 درجه بيشتر شود، 8 مورد از اين گونه‌ها به حيات خود ادامه مي‌دهند. اين معادله نشان مي‌دهد اگر دما 4 درجه افزايش يابد تنها 6 گونه از اين جمع تا سال 2080 زنده خواهند ماند. البته در اين ميان فاكتورهاي ديگري نيز مؤثر هستند، اما به خاطر انقراض جمعيت گونه‌هاي محلي، تنوع زيستي حاكم بر اين مناطق به مراتب سريع‌تر از آنچه تصور مي‌شود روي خواهد داد.

نكته نگران‌كننده ديگر اين است كه از بين‌رفتن بيش از 80 درصد از تنوع گونه‌هاي زيستي تا سال 2080 يك پيش‌بيني كاملا خوشبينانه است. حشرات آبزي كه در اين پروژه مورد بررسي قرار گرفته‌اند نماينده بسياري از گونه‌هاي زيستي هستند كه در مناطق مركزي اروپا زندگي مي‌كنند و تا چند دهه ديگر اثري از آنها نخواهد بود و تنها مي‌توان شانس بسيار ضعيفي براي پيدايش گونه‌هاي جديد زيستي در اين مدت در نظر گرفت. كرستن نواك از مركز تحقيقات اوضاع جوي و تنوع زيستي آلمان مي‌گويد: مدل‌هاي ما از توزيع تنوع زيستي در آينده نشان مي‌دهند كه تنوع نهفته گونه‌هاي زيستي به شدت در معرض خطر انقراض قرار دارند. فرمول ارائه‌شده از سوي اين دانشمندان نشان مي‌دهد با گذشت زمان و وخيم‌ترشدن اوضاع، گونه‌هاي زيستي دچار انحرافات يا جهش‌هاي ژنتيكي مي‌شوند كه به اين ترتيب مقدمات نابودي و انقراض نسل آنها فراهم مي‌شود. گرمايش زمين مهم‌ترين علت شكل‌گيري چنين وضعيتي است. جهش‌هاي ژنتيكي كه معمولا در ميان گونه‌هاي زيستي روي مي‌دهند تأثير منفي نيز بر انطباق‌پذيري آنها با شرايط جديد محيطي خواهد داشت.

نتايجي كه اين دانشمندان در مطالعه اخير به دست آورده‌اند نتيجه‌اي جز اين ندارد كه گونه‌هاي زيستي شناخته‌شده يا ناشناخته زمين با سرعتي فراتر از تصورات ما در حال نابودي هستند. اين نابودي در قالب ناپديدشدن فراگير تنوع ژنتيكي صورت خواهد گرفت.

استفان پالس از مركز تحقيقات اوضاع جوي و تنوع زيستي آلمان مي‌گويد: متأسفانه در مطالعاتي كه در سال‌هاي گذشته انجام شده‌ به از بين رفتن تنوع گونه‌هاي زيستي توجه چنداني نشده است و در گزارشاتي كه منتشر شده‌ عمدتا به شمار گونه‌ها پرداخته شده است، اما هنوز زمان به طور كامل از دست نرفته‌ و اين فرصت را داريم كه از ابزارهاي موجود براي كاستن از سرعت اين فرآيند استفاده كنيم. اين دانشمندان در عين حال به اين نكته نيز اشاره مي‌كنند كه نبايد از گونه‌هاي محافظت‌شده و گونه‌هاي نهفته در آنها غافل شد و براي آينده آنها بايد كار جدي انجام داد. كرستن نواك معتقد است، اكنون در زمان بسيار حساسي قرار داريم كه هر آنچه انجام دهيم در چند دهه آينده اثر آن را خواهيم ديد.

مترجم‌: فاطمه پورمزرعه

منابع: Sciencen tral / Science Daily

در چند سال اخير و همزمان با افزايش شمار اين دسته از حوادث پروژه‌هاي مختلفي درخصوص طراحي ربات‌هاي امداد و نجات مختص معدنچيان به دام افتاده در معادن ارائه شده‌اند. ربات Genini-Scout حاصل به بار نشستن يكي از همين پروژه‌هاست. اين ربات كه از قابليت‌هاي خيره‌كننده‌اي براي نجات معدنچيان به دام افتاده در معادن تخريب‌شده برخوردار است به عنوان كاربردي‌ترين فناوري مورد نياز در چنين موارد بحراني به شمار مي‌آيد.

در حقيقت حوادثي كه در معادن شيلي و نيوزيلند روي داد تأكيدي جدي بر خطرات بالقوه‌اي دارد كه همواره در معادن زيرزميني سلامت معدنچيان را تهديد مي‌كند. بررسي حوادثي كه در معادن زيرزميني روي داده است نشان از آن دارند كمك به افرادي كه در زير انبوهي از خاك، سنگ و صخره به دام مي‌افتند، كار بسيار دشوار و پيچيده‌اي است. نكته مهمي كه در يك حادثه ريزش معدن روي مي‌دهد اين است كه با گذشت زمان لحظه به لحظه جان معدنچيان در دام افتاده بيشتر در معرض خطر مرگ قرار مي‌گيرد. گذشته از اين افرادي كه تلاش مي‌كنند جان اين معدنچيان را نجات دهند نيز در معرض خطرات جدي قرار دارند چون هيچ فردي نمي‌داند در ثانيه‌ها و دقايق پيش روي كدام قسمت از معدن باز هم دچار ريزش خواهد شد. انتشار گازهاي سمي و راه يافتن مايعات خطرناك موجود در تونل‌هاي زيرزميني به محل قرار گرفتن معدنچيان، گازها و بخارات قابل انفجار و از همه مهم‌تر ديوارهاي سستي كه هر لحظه امكان ريزش آنها وجود دارد از جمله موارد نگران‌كننده‌اي هستند كه كار را براي نيروهاي امداد و نجات سخت مي‌كنند. رويارويي با اين چالش‌ها نه تنها سرعت امداد و نجات را كم مي‌كند بلكه نيروهاي امداد را خسته كرده و از كيفيت كار آنها مي‌كاهد. كارشناسان معتقدند تنها با كمك گرفتن از سيستم‌هاي رباتيكي مي‌توان فرآيند امداد و نجات را با بهترين كيفيت ممكن انجام داد. بر اساس همين باور بوده است كه محققان آزمايشگاه‌هاي سانديا در آمريكا ربات Genini-Scout را ارائه كرده‌اند. اين ربات كه براي رويارويي با هرگونه شرايط سخت و پيچيده‌اي طراحي شده است 1/2 متر طول و 0/6 متر ارتفاع دارد و آنقدر سريع و چابك است كه در زماني بسيار كم مي‌تواند تمامي زواياي تنگ و باريك را مورد ارزيابي‌هاي دقيق قرار دهد. يكي از نقاط قوت اين ربات تجهيزات ضد آب آن است و به واسطه همين ويژگي است كه مي‌تواند در محيط‌هاي آبي كه تا 45 سانتيمتر عمق دارند به خوبي مانور دهد. گذشته از اين موارد، Genini-Scout از وزن كمي برخوردار است كه با تكيه بر اين ويژگي مي‌تواند براحتي از موانع
پيش روي خود بالا و پايين رفته و عبور كند. البته اين وزن كم موجب نشده كه ربات در برابر فشارهاي عمدتا قابل توجه زيرزميني كم‌طاقت باشد. انجام آزمايشات مختلف نشان داده است كه Genini-Scout در برابر فشارهاي زياد در اعماق زمين از ضريب مقاوت قابل توجهي برخوردار است.

يكي از خطرات جدي كه در حوادث ريزش معدن جان معدنچيان را تهديد مي‌كند نشت گازهاي سمي است كه به دليل نبود فضاي كافي براي تنفس اكسيژن به مراتب خطرسازتر از مواقع عادي خواهند بود. به همين دليل در ربات Genini-Scout حسگرهاي گازي نيز نصب شده است كه نشت هرگونه گازهاي خطرناك را نشان مي‌دهند. در اين ربات دوربين حرارتي نيز جاسازي شده است كه مكان دقيق معدنچيان به دام افتاده را شناسايي مي‌كند. البته اين تنها دوربين اين ربات نيست. دوربين ديگري نيز در قسمت بالاتر آن نصب شده است كه با استفاده از مشاهدات آن ربات از وجود هرگونه مانعي در سر راه خود مطلع مي‌شود.

معمولا بسياري از معادن زيرزميني مملو از گاز متان و ساير گازهايي هستند كه در صورت وقوع هرگونه جرقه‌اي منفجر مي‌شوند. مهندساني كه اين ربات را طراحي كرده‌اند بخوبي از اين موضوع آگاه بوده‌اند و به همين دليل تجهيزات الكترونيكي آن را ميان پوشش مخصوصي قرار داده‌اند. اين پوشش مانع اصابت هرگونه جرقه احتمالي به گازهاي انباشته در محيط اطراف مي‌شود. جان سالتن از مهندسان آزمايشگاه‌هاي سانديا و مدير اين پروژه مي‌گويد: به كارگيري چنين تمهيداتي موجب مي‌شود تا احتمال بدتر شدن اوضاع تا حد زيادي كاهش يابد و بدين ترتيب خيالمان از اين بابت راحت مي‌شود كه خرابي‌هاي بيشتري ايجاد نخواهد شد. به عقيده اين محقق گرچه شرايط سخت و پيچيده‌اي كه در اعماق معادن تخريب شده وجود دارد ممكن است صدماتي را به ربات وارد سازد، اما حداقل از اين بابت خوشحال هستيم كه شرايط براي معدنچيان به دام افتاده يا ساير نيروهاي امداد و نجات بدتر نخواهد شد.

اما حركت در گذرگاه‌هاي تنگ و باريك معادن فروريخته و شناسايي محل دقيق معدنچيان به دام افتاده تنها قابليت Genini-Scout به شمار نمي‌آيد. اين ربات به گونه‌اي ساخته شده است كه مي‌تواند مواد غذايي، بسته‌هاي حاوي اكسيژن و داروهاي مورد نياز را با خود به اعماق معادن فروريخته شده ببرد. اين ربات براحتي به وسيله سيستم‌هاي كنترل از راه دور هدايت مي‌شود. مهندساني كه Genini-Scoutرا ارائه كرده‌ا‌ند در مراحل آزمايشي‌توانسته‌ا‌ند با استفاده از كنترل‌كننده كنسول Xbox360 آن را هدايت كنند. جاستين گارستن هدايت‌كننده بخش نرم‌افزاري اين ربات مي‌گويد: ما در طراحي بخش نرم‌افزاري اين ربات تمركز زيادي روي بازي‌هاي رايانه‌اي و الگوبرداري از چگونگي كنترل آنها داشته‌ايم و فكر مي‌كنيم به نتيجه مورد نظر نيز دست يافته‌ايم.

در هفته‌هاي گذشته مهندسان آزمايشگاه‌هاي سانديا آزمايشات مختلفي روي اين ربات انجام داده‌اند. آنها اين ربات را به محل‌هايي برده‌ا‌ند كه در آنها وضعيت محيط دسته كمي از معادن فروريخته نداشته است و جالب اين‌كه در اكثر اين آزمون‌ها Genini-Scout سربلند بيرون آمده است. آنها بر اين باورند كه اين ربات به زودي به عنوان يك عضو ثابت گروه‌هاي امداد و نجات در عمليات‌ ياري‌رساني به معدنچيان به دام افتاده در اعماق زمين به كار گرفته شود. به همين دليل مي‌توان اميدوار بود كه نيروهاي پليس، آتشنشان و پزشكي مشكل چنداني در كمك به اين دسته از معدنچيان نداشته باشند. البته استفاده از Genini-Scout تنها در مواقعي نيست كه معدنچيان به كمك نياز دارند. وقوع زمين‌لرزه‌هاي شديد عمدتا با خرابي‌هاي زيادي همراه هستند كه در جريان آنها ساختمان‌هاي مرتفع تخريب مي‌شوند و ممكن است ده‌ها تن در زير آوار به دام افتند. در چنين مواردي ربات Genini-Scout بهترين گزينه ممكن براي امدادرساني به آسيب‌ديدگان در سريع‌ترين زمان ممكن است. پيش‌بيني مي‌شود در ماه‌هاي آينده نسخه‌هاي ديگري از اين ربات ساخته شود و آن زمان است كه مي‌توان گفت تحول واقعي در تكنيك‌هاي امداد و نجات به معدنچيان روي داده است.

مترجم : سعيد حسيني

منبع: Gizmag

با اين كه بارور كردن ابرها سال‌هاست كه مطرح شده و مورد استفاده قرار گرفته است، اما همچنان اين تكنيك به عنوان شيوه‌اي ايمن براي ايجاد ابرهاي باران‌زا به شمار نمي‌رود، زيرا براي عملي كردن آن بايد اتمسفر را از ذرات ريزي مانند ذرات ريز يخي و يوديد نقره پر كرد و اين موضوع به آن معني است كه در كنار شكل‌گيري قطرات باران، مواد شيميايي مي‌تواند در سطوح گسترده پخش شود و به محيط زيست آسيب وارد كند.

در حالي اين مشكلات يكي از دلايل احتياط در استفاده از بارور كردن ابرها مطرح مي‌شود كه به كمك تكنولوژي‌هاي جديد انسان‌ها بزودي قادر خواهند بود براي زمان و مكان بارش باران تصميم‌گيري كنند. چراكه دانشمندان توانسته‌اند با استفاده از پرتو قدرتمند ليزري در هوا دانه‌هاي باران ايجاد كنند.

اين روش كه متراكم‌سازي آب با كمك ليزر نام دارد، مي‌تواند روزي اسرار چرخه آب و هوايي را برملا كند و قدرت تصميم‌گيري براي باريدن را در اختيار انسان‌ها قرار دهد.

اين روش جديد ليزري شيوه‌اي متفاوت است، زيرا مي‌تواند از رطوبت طبيعي و شرايط جوي براي ايجاد باران استفاده كند.

به گفته فيزيكدانان دانشگاه ژنو، ليزر مي‌تواند به صورت مداوم مورد استفاده قرار گيرد، مي‌توان آن را بخوبي هدف گرفت و پس از آن نيز مقادير زيادي يوديد نقره در آسمان به جا نخواهد ماند. همچنين مي‌توان پرتو ليزر را براحتي خاموش و روشن كرد تا به اين شيوه كارايي استفاده از آن را مورد ارزيابي قرار داد.

زماني كه ذرات يوديد نقره به آسمان تزريق مي‌شود، تعيين اين كه آيا اين ذرات در نهايت به بارش باران منجر خواهد شد يا نه، بسيار دشوار است.

محققان اين تكنيك جديد، ليزري را در نزديكي سواحل درياچه ژنو پس از ساخت يك ليزر بسيار بزرگ به نمايش گذاشتند. در پي 133 ساعت شليك پرتو ليزر ذرات اسيد نيتريك در هوا ساخته شده و مولكول‌هاي آب را براي تشكيل قطره‌هاي آب در آسمان به يكديگر پيوند دادند. البته در اين آزمايش، ليزر منجر به ايجاد بارش باران نشد، اما محققان اميدوارند بزودي بتوانند آب و هوا را به اين شيوه تغيير دهند يا از به وجود آمدن سيل‌ها جلوگيري كنند.